Transport rowerowy a miejskie planowanie

Podstawą wydajnego działania i sprawnego osiągania celów w rozmaitych dziedzinach jest plan i strategia. Tyczy się to także rozwoju transportu rowerowego w mieście. Rzeszów posiada dokumenty w których zapisano plany rozwoju komunikacji w mieście, w tym także rozwoju transportu rowerowego.  Warto więc przeanalizować te dokumenty i sprawdzić w jak dużym stopniu planowanie odnosi się do rzeczywistości.

Podstawowym dokumentem określającym politykę przestrzenną jest Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego Miasta Rzeszowa. Jest on aktem planowania przestrzennego – wiąże prezydenta miasta przy sporządzaniu planów przestrzennych i koordynacji planów mających bezpośrednio przełożenie na rozwój miasta. Studium można znaleźć pod adresem: http://bip.erzeszow.pl/plany-i-programy/11230,studium-uwarunkowa-i-kierunk-w-zagospodarowania-przestrzennego-miasta-rzeszowa.html


Określa się w nim kierunki rozwoju komunikacji, w tym tereny niezbędne do wytyczenia dróg rowerowych. Studium zostało uchwalone w 2000 roku, w międzyczasie w związku z ekspansją terytorialną Rzeszowa dokument doczekał się aktualizacji. W powyższym odnośniku są to mapy nr 45-48 oraz dokument 90.

W studium stwierdza się konieczność stworzenia warunków dla zwiększenia roli ruchu rowerowego w podróżach mieszkańców, równolegle ograniczając negatywny wpływ transportu na środowisko. Jest to szczególnie istotne w związku z przekroczeniem przepustowości ulic w śródmieściu, bardzo wysokim wskaźnikiem motoryzacji, małej ilości miejsc parkingowym i ponadnormatywnym hałasem.

W Studium zapisano:

Ze względu na bezpieczeństwo i alternatywny sposób przemieszczania się w mieście, projektuje się system ścieżek rowerowych wzdłuż tras komunikacyjnych oraz w terenach zielonych. Ogółem przewiduje się około 167 km tras rowerowych, w tym około 65,5 km tras w zieleni. W pierwszym etapie należy zrealizować trasę na kierunku największych ciążeń komunikacyjnych, przebiegającą z Baranówki przez centrum na Nowe Miasto i Wilkowyję.

W Rzeszowie wyróżniono trzy strefy kształtowania systemów komunikacyjnych [mapa nr 45: http://bip.erzeszow.pl/file/26261/45.jpg]. Szczególnym obszarem jest strefa pierwsza obejmująca rzeszowskie śródmieście. W tej strefie, jak głosi Studium, ruch samochodów powinien być ograniczony, a podstawową rolę powinien odgrywać, obok transportu publicznego, ruch pieszy i  rowerowy.

Studium zawiera krótki akapit na temat standardów infrastruktury:

Do projektowania komunikacji rowerowej […] należy przyjąć następujące zasady:
Ścieżki rowerowe
– Szerokość ścieżki rowerowej powinna wynosić nie mniej niż:
ścieżka jednokierunkowa – 1,5m
ścieżka dwukierunkowa – 2,0m
ścieżka jednokierunkowa z dopuszczalnym ruchem pieszym – 2,5m
– Szerokość ścieżki rowerowej należy ustalić indywidualnie jeśli oprócz prowadzenia ruchu rowerowego pełni ona inne funkcje.

Załączona mapa nr 48 szczegółowo określa miejsca, w których należy wybudować infrastrukturę rowerową:

 

http://bip.erzeszow.pl/file/26264/48.jpg

Warto przyjrzeć się powyższemu załącznikowi graficznemu Studium, gdyż jest to najciekawszy element dokumentacji dotyczącego planowania infrastruktury rowerowej. Analizując „koncepcję ścieżek rowerowych” można zauważyć:
– równomierne rozmieszczenie tras rowerowych w obrębie miasta. Zakłada się, że praktycznie każda dzielnica miasta będzie miała dostęp do infrastruktury rowerowej.
– centrum miasta, zgodnie z powyższymi opisami (jako miejsce skumulowanych problemów komunikacyjnych), jest połączone licznymi trasami rowerowymi z pozostałymi dzielnicami. Najbardziej interesujące w związku z mniej odległymi planami jest trasa rowerowa wzdłuż ul. Wierzbowej i Naruszewicza kanalizująca ruch rowerowy z Nowego Miasta oraz planowane połączenie centrum miasta z osiedlem Tysiąclecia umożliwiające pokonanie torów magistrali kolejowej E-30.
– naprzód zostały zaproponowane trasy rowerowe wzdłuż tras komunikacyjnych związane z dalszym rozwojem przestrzennym Rzeszowa obejmujące m.in. obszar powstającego osiedla Staromieście-Ogrody, planowanej strefy przemysłowej Dworzysko.

„Koncepcja ścieżek rowerowych” została w 2011 roku zaktualizowana o nowe granice Rzeszowa, jednak pierwotne założenia z 2000 roku, gdy uchwalono Studium w obecnym kształcie, pozostały. Porównując powyższą koncepcję oraz aktualną mapę sieci tras rowerowych w Rzeszowie można z łatwością stwierdzić jak zbieżne są ze sobą plany i rzeczywistość. W tej chwili rzuca się w oczy przede wszystkim niedobór tras rowerowych prowadzących do śródmieścia. W zasadzie od kilkunastu lat, odkąd zaplanowano te trasy, udało się zrealizować jedynie Most Zamkowy z drogami rowerowymi – i to też na początku XXI wieku. Po tym czasie nie udało zrealizować się ani jednej trasy prowadzącej do śródmieścia zachowującej ciągłość. Obrzeża miasta są znacznie lepiej wyposażone w infrastrukturę, ale centrum miasta to miejsce ogromnych problemów komunikacyjnych. Niestety, przespano ponad 10 lat i wciąż nie ma widoków na poprawę.

Innym ważnym dokumentem strategicznym jest Zintegrowany Plan Rozwoju Transportu Publicznego na lata 2010-2015. Pełna treść dokumentu znajduje się pod adresem:

http://bip.erzeszow.pl/plany-i-programy/9694,zintegrowany-plan-rozwoju-transportu-publicznego-rzeszowa-na-lata-2010-2015.html

W tym drugim dokumencie zagadnienia rowerowe potraktowano zdawkowo, niemniej jednak wskazano na konieczność rozwoju transportu rowerowego w mieście.

Główna strategia zagospodarowania przestrzennego miasta w zakresie systemu transportowego polega na rozwijaniu układu drogowego na zewnątrz, natomiast rozwiązań sprzyjających transportowi publicznemu, w obszarach śródmiejskich i nowych terenach rozwojowych. Poprawy stanu środowiska można oczekiwać natomiast poprzez zmiany w systemie transportu, w szczególności przez: :
– zwiększanie udziału transportu publicznego w podróżach,
– oddziaływanie na zmniejszenie ruchliwości w podróżach samochodem,
– promowanie ruchu niezmotoryzowanego poprzez budowę systemu dróg rowerowych i rozwój stref ruchu pieszego,
– eliminację ruchu tranzytowego z obszaru centrum miasta.

 

Czy powyższe dokumenty są wystarczające w zakresie polityki rowerowej w Rzeszowie? Z jednej strony Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego Miasta Rzeszowa zawiera mapę dokładnie określającą gdzie powinna istnieć infrastruktura rowerowa oraz zapisy mówiące o konieczności stosowania koncepcji zrównoważonego transportu wspierającej rower jako środek transportu miejskiego. Z drugiej strony zapisy są bardzo lakoniczne: standardy techniczne to zaledwie kilka linijek głównie na temat szerokości dróg rowerowych oraz informacja o docelowej długości dróg rowerowych. Informacje związane z polityką rowerową w Rzeszowie są bardzo ogólnikowe, w porównaniu z innymi polskimi miastami posiadającymi znacznie lepiej sprecyzowane wytyczne. Rzeszów jeśli chce zostać pełnoprawnym liderem komunikacji rowerowej powinien posiadać takie wytyczne. Jakie? O tym już wkrótce w kolejnym artykule.

logo rowery rzeszów
WESPRZYJ NASZE DZIAŁANIA!
pit rzeszów